De nadelen van het nieuwe pensioenstelsel

Wat verandert er echt?

Het nieuwe pensioenstelsel roept veel vragen op. Gaat je pensioen straks omlaag? Wordt mijn pensioen onzekerder? En waarom moest het systeem eigenlijk veranderen? Veel zorgen zijn begrijpelijk, maar niet alle kritiek vertelt het hele verhaal. In dit artikel bespreken we de belangrijkste nadelen van het nieuwe pensioenstelsel én de nuances die erbij horen.

‍

Waarom komt er een nieuw pensioenstelsel?

Het huidige pensioenstelsel stamt uit een tijd waarin mensen hun hele carrière bij één werkgever bleven en de economie voorspelbaarder was. Dat past niet meer bij de moderne arbeidsmarkt. Mensen wisselen vaker van baan, werken vaker als zelfstandige en bouwen minder lineair pensioen op. De Wet toekomst pensioenen (WTP) moet het stelsel flexibeler en transparanter maken.

Daarnaast moesten pensioenfondsen onder het oude systeem grote buffers aanhouden voordat ze pensioenen konden verhogen. Daardoor bleven indexaties jarenlang uit, terwijl er wel voldoende geld in kas zat. Het nieuwe stelsel maakt het mogelijk om rendementen sneller door te geven aan deelnemers.

‍

Pensioen wordt minder voorspelbaar

Dit is het meest genoemde nadeel. In het nieuwe stelsel beweegt je pensioen sterker mee met beursrendementen, rente en economie. Dat betekent dat pensioenen sneller kunnen stijgen, maar ook sneller kunnen dalen. Het gevoel van een vaste pensioenbelofte verdwijnt daarmee.

Belangrijke nuance: ook onder het oude stelsel bestond geen volledige garantie. Pensioenfondsen konden korten en indexatie werd jarenlang niet toegekend. Het nieuwe stelsel maakt schommelingen zichtbaarder, maar niet per se groter.

‍

Meer afhankelijkheid van beleggingen

Veel mensen ervaren dit als risico. De pensioenuitkomst hangt sterker af van hoe de beleggingen presteren. De vraag die vaak opkomt is wat er gebeurt als de beurs instort vlak voordat je met pensioen gaat. Hier zit een belangrijke bescherming ingebouwd: naarmate je ouder wordt, wordt je pensioenvermogen defensiever belegd. Het risico wordt leeftijdsafhankelijk afgebouwd, zodat een beursdaling vlak voor pensioen minder impact heeft dan op jongere leeftijd.

‍

Oudere werknemers kunnen nadeel ervaren

Door de overstap naar een vlakke premie krijgen jongeren en ouderen hetzelfde premiepercentage. Voor jongeren is dat gunstig omdat hun inleg langer kan renderen. Oudere werknemers missen dat effect en kunnen daardoor nadeel ondervinden. Daarom bestaan er compensatieregelingen en eerbiedigende werking. Werkgevers en pensioenfondsen moeten hier afspraken over maken. Zonder compensatie kan de overstap voor sommige leeftijdsgroepen nadelig uitpakken, maar dat is dus niet automatisch het geval.

‍

Het systeem voelt complex

Nieuwe termen als invaren, vlakke premie, persoonlijk pensioenvermogen en solidariteitsreserve maken het lastig om te begrijpen wat er precies verandert. Die complexiteit zorgt bij veel mensen voor onzekerheid en wantrouwen. 

Pensioenfondsen investeren daarom veel in communicatie. En hoewel de overgang ingewikkeld is, wordt het uiteindelijke systeem juist transparanter. Je ziet straks duidelijker wat je hebt opgebouwd en wat je kunt verwachten.

‍

Welke voordelen staan tegenover de nadelen?

Het is makkelijk om alleen naar de risico's te kijken, maar het nieuwe stelsel brengt ook verbeteringen. Onder het oude stelsel moesten fondsen grote buffers aanhouden voordat ze mochten indexeren. In het nieuwe stelsel kunnen rendementen sneller worden doorgegeven, waardoor pensioenen in goede tijden ook sneller omhoog kunnen.

Daarnaast krijg je een persoonlijk pensioenvermogen dat je kunt volgen. Dat maakt het concreter wat je opbouwt en hoe je ervoor staat. Voor veel mensen is dat prettiger dan een abstracte belofte die uiteindelijk toch kan tegenvallen. En het stelsel is ontworpen voor een arbeidsmarkt waarin mensen vaker wisselen van baan of zelfstandig werken. Pensioenopbouw wordt persoonlijker en minder afhankelijk van één werkgever of fonds.

‍

Wil je meer weten over hoe pensioen werkt voor werknemers? Bekijk dan pensioen voor werknemers of ontdek hoe pensioenbeleggen in de praktijk werkt.

‍