Flexibel pensioen wint langzaam terrein bij werkgevers

Steeds meer werkgevers laten hun medewerkers naast het collectieve pensioen een flexibel, individueel deel opbouwen waarover de werknemer zelf beslist. Vermogensbeheerder Vive zag in het afgelopen jaar vijf grote werkgevers met samen bijna 1.000 medewerkers voor die opzet kiezen, goed voor ruim een miljoen euro aan opgebouwd vermogen in een jaar tijd. De beweging valt samen met de invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp), die iedere werknemer een eigen pensioenpot geeft en pensioen daarmee zichtbaarder en persoonlijker maakt.

‍

Van collectieve belofte naar persoonlijke pot

Het Nederlandse pensioenstelsel kende lang weinig keuzevrijheid voor de werknemer. De werkgever bepaalde de regeling, de werknemer had er nauwelijks zicht op of grip op. Met de Wtp, sinds 1 juli 2023 van kracht, krijgt iedere werknemer een eigen pensioenpot die meebeweegt met de beleggingsresultaten. Pensioenuitvoerders hebben tot 1 januari 2028 om over te stappen; de eerste fondsen gingen begin 2025 over, een grotere groep volgde begin 2026.

Die verschuiving opent ruimte voor meer eigen regie. In de derde en vierde pijler, bovenop de collectieve regeling, kunnen werknemers zelf bijstorten, hun doel aanpassen, meer of minder risico nemen, en het opgebouwde vermogen meenemen naar een volgende baan of naar het buitenland. Vive voert zulke regelingen uit voor werkgevers.

“Pensioen was decennialang iets wat voor je werd geregeld, zonder dat je er zicht op had,” zegt Alexander Brouwer, oprichter van Vive. “Het systeem vroeg weinig van je. Maar nu iedereen een eigen pot krijgt, wordt het iets waar je zelf iets mee moet.”

‍

Meer regie vraagt meer inzicht

De verschuiving raakt aan een breder vraagstuk. Een deel van de werkenden bouwt helemaal geen aanvullend pensioen op. Eind 2023 ging het om 680.000 werknemers, ruim negen procent van het totaal. In de Wtp is vastgelegd dat die zogeheten witte vlek eind 2027 gehalveerd moet zijn ten opzichte van 2019. Juist voor die groep kan een flexibele, laagdrempelige regeling een eerste ingang zijn, omdat werkgever en werknemer zelf bepalen of en hoeveel er wordt ingelegd.

Tegelijk vraagt meer keuzevrijheid om meer begeleiding. Het collectieve stelsel ving mensen op die zich niet in hun pensioen verdiepten; dat vangnet wordt kleiner.

“Je kunt mensen niet zomaar een eigen pot geven en verwachten dat het goed komt,” zegt Brouwer. “Ze moeten kunnen zien wat ze opbouwen, snappen welke keuzes ze hebben, en weten waar ze terechtkunnen met een vraag. Zonder dat blijft het een pot waar niemand naar omkijkt.”

‍

Werkgevers zoeken meer dan salaris

Voor werkgevers gaat de stap verder dan pensioen alleen. In een krappe arbeidsmarkt is pensioen uitgegroeid tot een arbeidsvoorwaarde waarmee bedrijven zich onderscheiden, naast salaris en andere secundaire voorwaarden. Dat het vermogen met de werknemer meegaat, ook na vertrek, maakt de regeling voor werkgevers eerder een teken van goed werkgeverschap dan een bindmiddel op papier.

Elke werkgever richt de regeling op een eigen manier in, bijvoorbeeld vanaf een bepaald aantal werkuren of vanaf een vast contract.

‍

Nog pril, maar in beweging

Vive verwacht dat de belangstelling doorzet naarmate meer werkgevers hun regeling onder de Wtp opnieuw inrichten, en financieel adviseurs een grotere rol gaan spelen bij hoe bedrijven hun arbeidsvoorwaarden vormgeven.

‍

Over Vive

Vive is een vermogensbeheerder die pensioen en vermogen samenbrengt in één app. Het bedrijf biedt werkgevers, ondernemers en particulieren een flexibele, individuele manier om vermogen op te bouwen voor pensioen en andere doelen. Vive staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB).