Wat is het verschil tussen de 3e pijler en 4e pijler?

Pensioen bestaat niet alleen uit AOW en wat je via je werkgever opbouwt. Steeds meer mensen bouwen zelf vermogen op voor later. Maar er is een belangrijk verschil tussen geld opbouwen binnen het pensioenstelsel en daarbuiten. De 3e pijler en 4e pijler zijn beide manieren om vermogen op te bouwen, maar fiscaal en praktisch werken ze heel anders.

‍

De term 4e pijler is overigens geen officiële pensioenpijler, maar wordt vaak gebruikt voor vrij vermogen dat je buiten het pensioenstelsel opbouwt.

‍

Wat is de 3e pijler?

De derde pijler is individuele pensioenopbouw met fiscaal voordeel. Denk aan een lijfrente, pensioenbeleggen of een pensioenspaarrekening. Het geld dat je inlegt is onder voorwaarden aftrekbaar van je inkomen. Tijdens de opbouwfase betaal je geen vermogensbelasting in box 3. Pas bij uitkering betaal je inkomstenbelasting. 

‍

Het voordeel is duidelijk. Je belastingvoordeel hangt af van je inkomen en ligt vaak tussen ongeveer 37% en 49,5% van je inleg. Dat maakt de 3e pijler fiscaal aantrekkelijk voor iedereen met jaarruimte of reserveringsruimte. Het nadeel is dat het geld vaststaat tot je pensioenleeftijd. Je kunt er niet zomaar bij en er gelden regels rondom de uitkering.

‍

Wat is de 4e pijler?

De vierde pijler is vrij vermogen buiten het pensioenstelsel. Dit kan een gewone beleggingsrekening zijn, een ETF-portefeuille, spaargeld of vastgoed. Je bouwt vermogen op zonder dat er pensioenregels aan vastzitten.

‍

Het voordeel is flexibiliteit. Je kunt het geld opnemen wanneer je wilt en er gelden geen uitkeringsregels. Voor mensen die eerder willen stoppen met werken of financiële onafhankelijkheid nastreven, is dat aantrekkelijk.

Het nadeel is dat je geen belastingaftrek krijgt bij inleg. Het vermogen valt doorgaans in box 3. Afhankelijk van de omvang van je vermogen betaal je hierover belasting.

‍

‍

Wanneer kies je voor de 3e pijler?

De 3e pijler is interessant voor iedereen die fiscaal efficiënt wil sparen voor pensioen. Dat geldt voor zzp'ers en ondernemers die geen werkgeverspensioen opbouwen, maar ook voor werknemers met een pensioengat.

‍

Opvallend is dat slechts ongeveer 5% van de werknemers actief gebruikmaakt van de 3e pijler. Bij zelfstandigen is dat zo'n 11%. Gemiddeld benutten Nederlanders ongeveer een derde van hun beschikbare fiscale ruimte. Dat betekent dat veel mensen belastingvoordeel laten liggen.

‍

Wanneer kies je voor de 4e pijler?

De 4e pijler past bij doelen waar flexibiliteit belangrijker is dan fiscaal voordeel. Denk aan eerder stoppen met werken, een sabbatical, een grote uitgave of simpelweg vermogensopbouw zonder beperkingen. Je wilt kunnen beschikken over je geld zonder pensioenregels.

‍

Waarom veel mensen beide combineren

De sterkste strategie is vaak een combinatie. Eerst je jaarruimte benutten voor maximaal fiscaal voordeel via de 3e pijler. Daarna extra vermogen opbouwen via de 4e pijler voor flexibiliteit.

‍

Bij Vive zien we dit regelmatig. Mensen starten met pensioenbeleggen om hun fiscale ruimte te benutten en voegen daar doelbeleggen aan toe voor vrij vermogen. Beide vormen van vermogensopbouw hebben hun plek, afhankelijk van je situatie en doelen.

‍

Voor pensioenopbouw is de 3e pijler vaak de meest fiscaal efficiënte route. Voor doelen waarbij je flexibiliteit nodig hebt, kan de 4e pijler interessant zijn. De kunst is om beide slim te combineren.

‍